Son Güncelleme: Ekim 2026
Zincirleme Kazada Kusur ve Sigorta Ödemesi Nasıl Belirlenir?
Zincirleme kazada kusur, kazaya karışan araç sayısına göre değil, her çarpmanın oluş biçimine göre belirlenir. Önündeki araca takip mesafesini koruyamadan çarpan sürücü o çarpmada asli kusurlu sayılır; zincirdeki diğer sürücülerin kusuru ise çarpmaların sırasına ve yol koşullarına bakılarak ayrı ayrı değerlendirilir.
Dört aracın art arda dizildiği bir kazada D aracı C’ye, C aracı B’ye, B aracı da A’ya çarptığında üç ayrı çarpma meydana gelir ve her biri kendi içinde değerlendirilir. D aracı tek bir hızlı çarpmayla C’yi B’ye, B’yi de A’ya ittiğinde ise zincirin tamamındaki kusur D aracında toplanır. Kaza şekline göre değişen bu oranlar, sigorta ödemesinin hangi poliçeden ve hangi payla yapılacağını da belirler.
Kusur oranı belirlendikten sonra zararı kusurlu sürücünün zorunlu trafik sigortası limitleri dahilinde karşılar; kasko varsa ödeme poliçe şartlarına göre kasko üzerinden de talep edilebilir. Yaralanmalı kazalarda kolluk tutanağı kusur oranı yazmaz; oran, tutanaktaki ihlal bilgisi ve delillerle ayrıca belirlenir. 1 Eylül 2026’dan itibaren hasar başvurusu ALO193 Ortak Hasar İhbar Merkezi üzerinden de iletilebiliyor.
Kusur ve Ödeme: Üç Temel Nokta
- Kusur, zincirdeki her çarpma için ayrı belirlenir; arkadan çarpma Kanun’da asli kusur sayılır.
- Zarar kusurlu sürücünün trafik sigortasından istenir; kendi kusuruna denk gelen pay bu sigortanın dışında kalır.
- Hasar başvurusu 1 Eylül 2026’dan itibaren ALO193 üzerinden de yapılabilir.
📋 İçindekiler
🚗 Zincirleme Kazada Kusur Nasıl Belirlenir?
Kusur, zincirdeki her çarpma için ayrı değerlendirilir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 84. maddesi arkadan çarpmayı asli kusur (kazada esas sorumluluğu doğuran kusur) hâlleri arasında sayar; 56. maddesi ise sürücüye, önündeki aracı güvenli ve yeterli bir mesafeden izleme yükümlülüğü getirir. Bu nedenle her sürücünün önündeki araca yaptığı çarpma kendi içinde ele alınır.
Karayolları Trafik Yönetmeliği güvenli mesafeyi, aracın saatteki hızının kilometre cinsinden değerinin en az yarısı kadar metre olarak tanımlar. Aracın iki saniyede katedeceği yol uzunluğu da takip mesafesi sayılabilir.
Aynı ihlali birden fazla sürücü yapmışsa ya da kaza bu hâller dışında bir kural ihlalinden doğmuşsa kusur oranı Yönetmelik’te belirtilen esaslara göre ayrıca tespit edilir. Başka bir sürücünün kural dışı hareketi nedeniyle temel kurallardan birini ihlal etmek zorunda kalan ve bütün tedbirlere rağmen kazaya neden olan sürücü ise asli kusurlu sayılmaz.
SBM’nin yayımladığı kaza senaryolarında art arda çarpmalar ayrı olay olarak değerlendirilir. A aracının beklediği, B’nin A’ya, C’nin B’ye, D’nin C’ye çarptığı kazada üç çarpmanın her birinde çarpan araç takip mesafesini korumadığı için %100 kusurlu bulunur. D aracının tek çarpmasıyla C, B ve A arasında zincirleme çarpışma oluştuğunda ise D aracı %100 kusurlu, diğer araçlar kusursuzdur.
📊 SBM Senaryolarında Kusur Dağılımı
SBM senaryolarında zincirleme kaza biçimleri sabit kusur oranlarıyla yer alır.
| Kaza biçimi | Kusur dağılımı |
|---|---|
| A aracı duruyor; B, A’ya, C, B’ye, D de C’ye art arda çarpıyor | B, C ve D kendinden öndekine karşı %100 kusurlu; A %0 |
| D aracı C’ye hızla çarpıyor; çarpmanın etkisiyle C, B’ye, B de A’ya çarpıyor | D, A, B ve C’ye karşı %100 kusurlu; A, B ve C %0 |
| Önlem almamış arızalı araca A çarpıyor, B de A’ya arkadan çarpıyor | Arızalı araç %50, A %50; B, A’ya karşı %100 kusurlu |
| A ana yola dikkatsizce çıkıp B’ye çarpıyor, C de B’ye arkadan çarpıyor | A, B’ye verdiği hasarda %100; C, B’nin arka hasarında %100 kusurlu; B %0 |
| C yanındaki şeritte B’ye çarpıyor, etkiyle B de A’ya yandan çarpıyor | C %100 kusurlu; A ve B %0 |
Duran veya arızalı araç gerekli önlemi almışsa ona kusur yüklenmez; önlem almamışsa %50 kusurlu sayılır. Tabloda yer almayan dört araçlı kazalar ile beş ila on araçlı kazalar için sabit oran yoktur; bu kazalarda oranı sigorta şirketleri kaza şekline ve tutanak bilgilerine bakarak belirler.
⚖️ Kusur Oranının Belirlenmesinde Tutanak ve Polis Kaydı
Yalnızca maddi hasarla sonuçlanan kazalarda sürücüler kazanın oluş biçiminde anlaşırsa kaza tespit tutanağını (KTT) kendileri doldurabilir. İkiden fazla araç karışmışsa birden fazla form kullanılabilir ve her form tüm sürücüler tarafından imzalanır; eksik imzalı tutanak geçersizdir. Taraflar anlaşamazsa trafik polisi çağrılır; tutanağın geçerli olması için kazaya karışan araçların trafik poliçesinin yürürlükte olması gerekir.
Sigorta şirketleri tutanağı en geç ertesi iş günü SBM’ye iletir ve her şirket üç iş günü içinde kendi kusur değerlendirmesini yapar; oranlar her araç için %0, %50 veya %100’dür. Şirketler aynı sonuca varamazsa dosyayı Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu üç iş günü içinde sonuçlandırır. Sigortalı, oranın bildiriminden itibaren 5 iş günü içinde yeni belgeyle itiraz edebilir.
SEDDK, kaza tespit tutanaklarına ve kusur oranlarına e-Devlet Özel Sigortalarım üzerinden de erişilebileceğini 5 Ekim 2026’da duyurdu.
Ölüm veya yaralanma olan kazalarda, sürücülerden biri sürücü belgesiz ya da alkol veya uyuşturucu şüphesi taşıyorsa, araçlardan biri sigortasızsa ya da kamu aracı karışmışsa tutanak doldurulmaz; 155 veya jandarma bölgesinde 156 aranır ve kolluk tutanak düzenler. Kolluk tutanağında kusur oranı yazılmaz; tutanak yalnızca hangi sürücünün hangi trafik kuralını ihlal ettiğini kaydeder. Kusur durumu, Kanun ve Yönetmelikteki kurallar, asli kusur hâlleri, olay yerindeki iz ve deliller ile ifadeler birlikte değerlendirilerek belirlenir. Oran konusunda uyuşmazlık sürerse sigorta tahkimi veya mahkeme yolu açıktır.
💳 Zincirleme Kazada Sigorta Ödemesi Kimden Talep Edilir?
Aracınızın zararı, kusurlu sürücünün zorunlu trafik sigortasından talep edilir; bu sigorta, sigortalısının kusuru oranında ve teminat limitleri dahilinde karşı tarafın zararını karşılar. Karşı sürücüden tazminat istenebilmesi için onun kusurunun ortaya konması gerekir. Zincirdeki ortadaki araçta ön ve arka hasarın sorumlusu farklı olabileceğinden bu hasarlar ayrı ayrı değerlendirilir.
| Zarar | Talep edilecek yer |
|---|---|
| Aracınızdaki hasar (karşı sürücü kusurluysa) | Kusurlu sürücünün zorunlu trafik sigortası |
| Kendi kusurunuza denk gelen pay | Trafik sigortası karşılamaz; kasko poliçeniz varsa poliçe şartlarına göre kasko |
| Yolcu veya yaya gibi üçüncü kişilerin zararı | Kazaya karışan araçların işletenleri müteselsil sorumludur, yani zarar görene karşı her biri zararın tamamından sorumlu tutulabilir; kendi aralarında genellikle kusur oranında paylaşırlar |
Kasko poliçesi, araçların çarpışmasını poliçe şartları çerçevesinde teminat altına alır. Ödemeyi yapan kasko şirketi ödediği tutar kadar sigortalının yerine geçer ve bedeli rücu yoluyla, yani ödenen tazminatın sorumludan geri alınmasıyla, kusurlu tarafın sigortasından tahsil eder.
Araç hasarı için başvuran hak sahibi, 1 Temmuz 2026’dan itibaren değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılır; değer kaybını sigorta eksperi hasar raporunda belirler.
Zincirde birden fazla sigorta şirketi varsa ödemeyi yapan şirket, ödediği tutarın sorumluluk oranlarında paylaşılmasını diğer şirketlerden yazılı olarak ister; onlar da sekiz iş günü içinde kendi paylarını öder. 2026 teminat limitleri tablosunda insan taşımada kullanılan motorlu araçlar için maddi zarar teminatı araç başına 400.000 TL, kaza başına 800.000 TL olarak yer alır. Zarar görenlerin toplam alacağı sigorta tutarını aşarsa her alacak, Kanun’un 96. maddesi uyarınca orantılı olarak düşürülür.
Trafik sigortası zarar görene ödeme yaptıktan sonra, sürücünün alkollü olması, sürücü belgesinin bulunmaması, olay yerini terk etmesi ya da kaza tutanağı düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması gibi hâllerde ödediği tutarı kusurlu sürücüye rücu edebilir. Maddi hasarlı kazalarda aracın tutanak düzenlenmek üzere güvenli bir yere çekilmesi de poliçenin sigortalıya yüklediği yükümlülükler arasındadır.
📞 Hasar Başvurusu ve Süreler
1 Eylül 2026’dan itibaren motorlu araç sigortalarında hasar başvurusu ALO193 Ortak Hasar İhbar Merkezi (OHİM) üzerinden de yapılabiliyor; kanallar ALO 193 telefon hattı, alo193.gov.tr ve mobil uygulamadır. Başvuruya bir ihbar numarası verilir ve ilgili şirket en geç takip eden iş günü içinde başvuru sahibiyle iletişime geçer.
Kazaya birden fazla araç karışmışsa talep, diğer araçların trafik sigortacıları arasından Merkez tarafından belirlenen şirkete iletilir. Karşı aracın sigortası bilinmese de plaka bilgisiyle ilgili şirket tespit edilir. OHİM’e yapılan başvuru, Merkez’in veri tabanına ulaştığı andan itibaren ilgili şirkete yapılmış sayılır; şirketlerin doğrudan başvuru kanalları da kullanılmaya devam eder.
Zarar gören, dava veya tahkim öncesinde sigorta şirketine yazılı başvurmak zorundadır. Şirket 15 gün içinde yazılı cevap vermezse ya da cevap talebi karşılamazsa dava veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru yolu açılır; gerekli belgelerin şirkete ulaşmasından itibaren ise şirketin limitler dahilindeki tutarı sekiz iş günü içinde ödemesi gerekir.
Maddi zarar talepleri, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kazadan itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Fiil için ceza kanunu daha uzun bir süre öngörüyorsa bu süre geçerlidir.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Zincirleme kazada en arkadaki araç her zaman %100 kusurlu mudur?
Hayır. Arkadan çarpma asli kusur sayıldığı için SBM senaryolarında arkadan çarpan araç çoğunlukla %100 kusurludur; ancak duran araç gerekli önlemi almamışsa o araç %50 kusurlu sayılır. Dört araçlı kazalarda tabloda olmayan biçimlerde ve beş ila on araçlı kazalarda oranı sigorta şirketleri tutanağa bakarak belirler.
Zincirleme kazada her araç hasarını kendi sigortasından mı alır?
Hayır. Hasar, kusurlu sürücünün zorunlu trafik sigortasından talep edilir; kendi kusuruna denk gelen pay bu sigortanın kapsamı dışında kalır. Kasko poliçesi varsa hasar poliçe şartlarına göre kasko şirketinden de istenebilir; ödemeyi yapan kasko şirketi sonradan kusurlu tarafın sigortasına başvurur. Zincirde birden fazla kusurlu sürücü varsa her birinin sigortası kendi kusuru oranında sorumlu olur.
Zincirleme kazada hasar başvurusu nereden yapılır?
Başvuru sigorta şirketinin doğrudan kanallarından veya 1 Eylül 2026’dan itibaren ALO193 Ortak Hasar İhbar Merkezi üzerinden yapılabilir. Merkez başvuruya ihbar numarası verir; ilgili şirket en geç takip eden iş günü içinde başvuru sahibiyle iletişime geçer. Kazaya birden fazla araç karışmışsa talep, Merkez’in belirlediği şirkete iletilir.
Yaralanma varsa kaza tespit tutanağı doldurulur mu?
Hayır. Ölüm veya yaralanma ile sonuçlanan kazalarda tutanak doldurulmaz; 155 veya jandarma bölgesinde 156 aranır ve kolluk tutanak düzenler. Kolluk tutanağında kusur oranı yazılmaz, yalnızca hangi sürücünün hangi trafik kuralını ihlal ettiği kaydedilir. Yalnızca maddi hasarlı kazalarda ise sürücüler anlaşırsa tutanağı kendileri doldurabilir.
Kusur oranına itiraz süresi nedir?
Anlaşmalı kaza tespit tutanaklarında şirketlerin mutabık kaldığı kusur oranı için sigortalı, oranın bildiriminden itibaren 5 iş günü içinde yeni belge sunarak yeniden değerlendirme isteyebilir. İtiraz hakkı bir defaya mahsustur. Süre içinde itiraz edilmemesi veya uyuşmazlığın sürmesi halinde tahkim ya da mahkeme yolu açılır.
✅ Sonuç
Zincirleme kazada kusur her çarpma için ayrı belirlenir; arkadan çarpan sürücü çoğu senaryoda asli kusurlu sayılır, önlem almayan duran araç gibi durumlar ise oranı değiştirir. Zarar, kusurlu sürücünün zorunlu trafik sigortasından, kasko varsa poliçe şartlarına göre kasko üzerinden de talep edilir. Hasar başvurusu sigorta şirketinin kanallarından veya ALO193 üzerinden yapılabilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki, mali veya sigorta tavsiyesi niteliği taşımaz. Kusur oranları ve ödeme şartları kazanın oluş biçimine ve poliçe koşullarına göre değişir; ilgili düzenlemeler de değişebilir. Güncel ve detaylı bilgi için Sigortambudur’a ve ilgili kurumlara başvurulması önerilir. İçerik, yayın tarihi itibarıyla geçerli mevzuata uygun olarak hazırlanmıştır.
