Son Güncelleme: Kasım 2026

Türkiye’de Zorunlu Sigortalar Nelerdir? Kimler Yaptırmak Zorunda?

Türkiye’de zorunlu sigortalar, yasayla veya Cumhurbaşkanı kararıyla belirli bir kişiye yaptırma yükümlülüğü getirilen poliçelerdir ve herkesin aynı poliçeyi almasını gerektirmez. Trafik sigortasını aracın işleteni, zorunlu deprem sigortasını (DASK) binanın maliki yaptırır. Listenin geri kalan on poliçesi ise belirli bir faaliyeti yürüten kişiye düşer.

Bu on poliçenin yükümlüleri arasında yolcu taşıyan taşımacılar, hekimler, tehlikeli madde veya LPG ile çalışan firmalar, özel güvenlik görevlisi istihdam eden şirketler, kömür madeni işletenler, kıyı tesisi ve yolcu taşıyan deniz aracı işletenler, elektronik sertifika hizmet sağlayıcıları ve paket tur satan seyahat acentaları yer alır. Kasko ve konut sigortası bu listede bulunmaz; aracın kaskosunun veya konutun yangın poliçesinin olmaması zorunluluk bakımından bir eksiklik yaratmaz.

Poliçeyi yaptırmakla yükümlü olan kişi, her sigortanın kendi mevzuatında adıyla sayılır. Geçerli teminatı bulunmayan kişi izin ve ruhsat işlemlerinde engelle karşılaşır, bir zarar doğduğunda da korumasız kalır. Aynı kişi birden fazla satıra girebilir; hem araç hem mesken sahibi olan kişi trafik ve DASK poliçesini birlikte taşır. Bu yüzden önce hangi satırın kendisine düştüğünü belirlemek gerekir.

📌 Zorunlu Sigorta Ne Demektir?

Sigortacılık Kanunu’nun 13. maddesi kamu yararı gerektirdiğinde Cumhurbaşkanı’nın yeni bir zorunlu sigorta ihdas edebileceğini yazar. Ruhsatlı olduğu branştaki zorunlu sigortayı yapmak sigorta şirketi için bir tercih sayılmaz. Yükümlü, poliçeyi yaptıran kişidir; mali sorumluluk türündeki poliçelerde bu kişi zararı doğurabilecek faaliyeti yürüten taraftır ve zarar gören üçüncü kişi poliçeyi kendisi almaz.

Zorunlu sigortaların teminat tutarlarını ve tarifelerini Bakan belirler, Resmî Gazete’de yayımlanır.

Sigorta şirketlerinin yayımladığı genel şartları içinde on bir sigorta “zorunlu” adını taşır: trafik, DASK, koltuk ferdi kaza, maden çalışanları, deniz araçları, kıyı tesisleri, özel güvenlik, tehlikeli madde, tıbbi kötü uygulama, tüpgaz ve sertifika. 1618 sayılı Seyahat Acentaları Kanunu ile gelen paket tur sigortası eklenince liste on iki poliçeye ulaşır.

🚗 Trafik Sigortasını Kim Yaptırır?

Trafik sigortasını aracın işleteni yaptırır. Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi zorunlu trafik sigortasını araç sahibine değil işletene yükler; işleten çoğu zaman sahiptir. Geçerli teminat tutarları üzerinden poliçesi bulunmayan araç trafikten men edilir ve bu yükümlülüğe uymayanlar için ayrıca para cezası öngörülür.

Trafik sigortasının primi peşin ödenir; ilgili bakanlık primlerin taksitle tahsiline ilişkin düzenleme yapmaya yetkilidir. Poliçenin genel şartlarını, teminat tutarlarını ve tarifesini de aynı bakanlık belirler.

🏠 DASK Hangi Binalar İçin Zorunlu?

DASK, tapuya kayıtlı ve özel mülkiyete tâbi taşınmazlar üzerinde mesken olarak inşa edilmiş binaları ve Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki bağımsız bölümleri kapsar. Bu binaların içinde ticarethane, büro ve benzeri amaçlarla kullanılan bölümler de zorunluluğa girer. Poliçeyi malik veya intifa hakkı sahibi yaptırır ve her yıl yeniler. Doğal Afet Sigortaları Kurumu, mevzuata ve projeye aykırı inşa edilen binaları sigortalamama hakkına sahiptir; taşıyıcı sistemi zayıflatacak biçimde tadil edildiği tespit edilen binaları da sigortalamaz.

Kamu Konutları Kanunu’na tâbi konutlar, kamu hizmet binası olarak kullanılan yapılar, köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanların köy yerleşik alanında ve civarında yaptığı binalar ile tamamı ikamet dışı amaçlarla kullanılan binalar zorunlu deprem sigortasına tâbi değildir.

DASK teminatını münhasıran Doğal Afet Sigortaları Kurumu verir. Malik veya intifa hakkı sahibi, binanın ve her bir bağımsız bölümün projeye aykırı biçimde ve taşıyıcı sistemi olumsuz etkileyecek şekilde tadil edilmesine karşı gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Hasarın böyle bir tadilattan kaynaklandığı tespit edilirse sigortalı tazminat alma hakkını kaybeder.

Poliçe, tapu ve abonelik işlemlerinde aranır. Tapu müdürlükleri bu sigortaya tâbi bağımsız bölümlerin tescil işlemini poliçe belgelenmedikçe yapmaz, su ve elektrik abonelik işlemlerinde de poliçenin varlığı kontrol edilir.

Ağustos 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle, satış gibi işlemlerle menfaat sahibi değiştiğinde sözleşme tapudaki tescil tarihinde sona erer. Sigorta ettiren veya önceki menfaat sahibinin başvurusu üzerine, işlemeyen günlere ait ödenmiş primler iade edilir. Tapu müdürlüğü, yeni malike ait bir poliçe olup olmadığını kontrol eder.

📋 Faaliyete Bağlı Zorunlu Sigortalar

Listenin geri kalan on poliçesi belirli bir faaliyeti yürüten kişiye yüklenir. Faaliyet için izin veya ruhsat verilirken poliçe aranır; bu yüzden poliçeyi yolcu, hasta ya da müşteri değil, faaliyeti yürüten yaptırır.

Yolcu taşıyan işleten iki poliçe taşır: üçüncü kişilere karşı sorumluluğu için trafik poliçesi, araçtaki kişiler için koltuk poliçesi. Kamu sağlık kurum ve kuruluşları için tümünü kapsayacak tek tıbbi kötü uygulama poliçesi düzenlenir. LPG dağıtım şirketleri tüpgaz poliçesini, yaptırmak zorunda oldukları tehlikeli madde poliçesine ek olarak yaptırır.

Koltuk poliçesi, kazadan sonraki iki yıl içinde ortaya çıkan ölüm ve sakatlığı teminat altına alır; ölümde teminat, sigortalının desteğinden yoksun kalan hak sahiplerine ödenir. Hastalıklı haller, intihar ve belirgin sarhoşluk kaza sayılmaz. Deniz aracı poliçesinde ise gemi adamlarının ve bilet almadan seyahat eden kişilerin talepleri kapsam dışındadır; zarar görenin kusuru varsa tazminat bu oranda azaltılabilir.

Tıbbi kötü uygulama poliçesi, sözleşme tarihinden önceki dönemde verilen zararlara bağlı talepleri de kapsar. Bir aydan fazla sigortasız kalınan dönemlerde meydana gelen olaylar ise poliçe korumasının dışındadır. Mesleki faaliyetine son veren sigortalının, son poliçe döneminden doğan talepleri sözleşmenin bitiminden iki yıl sonrasına kadar teminat kapsamındadır. Bu nedenle hekimin poliçeyi kesintisiz sürdürmesi gerekir.

Tehlikeli madde ve tüpgaz poliçelerinde üçüncü kişinin zararı, yükümlünün kusuru aranmadan karşılanır. Kıyı tesisi poliçesi ani veya beklenmedik kirlenmeyi teminat altına alır, tedrici olarak ortaya çıkan kirliliği kapsam dışı bırakır. Özel güvenlik poliçesi, görevlinin görev sırasında üçüncü kişilere verdiği zararı karşılar; olay tarihinden itibaren iki yıl içinde gerçekleşen ölümler de ölüm teminatına girer. Sertifika poliçesi, hizmet sağlayıcının Elektronik İmza Kanunu’ndan doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi sonucu doğan zararlara karşı verilir.

Maden poliçesi yalnızca üretim ve üretim hazırlığı personeli içindir; diğer personel için isteğe bağlı ferdi kaza sigortası düzenlenebilir. Paket tur sigortasında sigortacının sorumluluğu en az paket tur bedeli kadar olmalıdır ve müşteri zararını doğrudan sigorta şirketinden isteyebilir.

Maden poliçesi düzenlenmeden önce sigorta şirketi, tesisin asgari sigortalama şartlarını sağlayıp sağlamadığını belirlemek için levhaya kayıtlı sigorta eksperine risk incelemesi yaptırır. Paket turda acenta, turun hangi sigorta şirketince sigortalandığını gösteren sözleşme nüshasını müşteriye verir. Acenta ve sigorta şirketi sözleşmenin bir örneğini beş iş günü içinde Kültür ve Turizm Bakanlığı’na gönderir.

✅ Kasko ve Konut Sigortası Zorunlu mu?

Kasko aracın kendi hasarını karşılayan isteğe bağlı bir sigortadır; trafiğe çıkmak için aranan poliçe trafik sigortasıdır. Konut sigortası da yaptıranın tercihine bağlıdır. Trafik poliçesinin limitini aşan zararlar için alınan ihtiyari mali sorumluluk sigortası da zorunlu listede yer almaz.

⚠️ Zorunlu Sigorta Yaptırılmazsa Ne Olur?

İzin veya ruhsat veren ve faaliyeti denetleyen merciler, zorunlu sigortanın geçerli teminat tutarında yaptırılıp yaptırılmadığını araştırmakla yükümlüdür. Teminat yoksa işlem yapılmaz ve geçerli teminat alınana kadar sigortaya konu faaliyet durdurulur. Maden faaliyeti için yapılan ruhsat başvurusunda da poliçe aranır.

Poliçesi bulunmayan kişi doğan zarar karşısında da korumasız kalır. Riskin gerçekleştiği tarihte geçerli teminat tutarları içinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için, Sigortacılık Kanunu’nun 14. maddesiyle kurulan Güvence Hesabı’na başvurulabilir. Bu hesap zorunlu sorumluluk sigortalarında zarar görene güvence sağlar.

Zorunlu sigortadan doğan uyuşmazlıklarda hak sahipleri, ilgili sigorta şirketi sigorta tahkim sistemine üye olmasa bile Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilir.

❓ Sıkça Sorulan Sorular

🏁 Sonuç

Zorunlu sigortalar, malın veya faaliyetin türüne göre farklı kişiye düşer. Trafik sigortasını işleten, DASK’ı bina maliki, geri kalan on poliçeyi ilgili faaliyeti yürüten yaptırır. Kasko ve konut sigortası bu listenin dışındadır.