Son Güncelleme: Ekim 2026

GSS Nedir, Kimler Öder? GSS Primi Nasıl Hesaplanır?

GSS primi, sağlık hizmetinin finansmanı için Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenen tutardır. Sosyal güvencesi olmayan kişide 2026 yılında bu tutar, brüt asgari ücretin %6’sı üzerinden hesaplanır. Hane içinde kişi başına düşen gelir brüt asgari ücretin üçte birinin altında kalırsa primi devlet karşılar. İşçi, kendi adına çalışan ve isteğe bağlı sigortalıda prim, kazancın içine yazılır.

Eşiniz ve okuyan çocuklarınız için ayrı prim çıkmaz. 18 yaşını doldurmamış çocuğun primini, anne ve babanın kaydı olmasa da devlet öder. Hiçbir sosyal güvencesi yoksa SGK kaydı başvuru beklemeden açar. Gelir testi yaptırmadan primi kendiniz üstlenebilirsiniz. Testi, SGK’nın gönderdiği yazıyı izleyen bir ay içinde yaptırır ve sonuç devlet ödemesi çıkarsa kayıt geriye yürür. Sağlık hizmeti için son bir yılda 30 gün prim gerekir; güvencesi olmayan kişide başvuru günündeki borç da 60 günü aşmamalıdır.

Genel Sağlık Sigortası Nedir?

Genel sağlık sigortası, 5510 sayılı Kanun’la kurulan ve sağlık giderlerini SGK üzerinden karşılayan güvencedir. İşçi, kendi adına çalışan, kamu görevlisi, isteğe bağlı sigortalı, sigortalının eşi ve çocukları ile hiçbir güvencesi olmayan kişi bu kapsamdadır. Primi kimin ödeyeceği ve tutarın kazanca mı yoksa brüt asgari ücrete mi bağlanacağı, kaydınızın türüne göre değişir.

Hiçbir güvencesi olmayan kişinin kaydını SGK kendiliğinden açar ve durumu yazıyla bildirir. Prim bu tarihten itibaren işler. SGK yazısında bu kayıt 60/g olarak görünebilir. Yabancılar için ikamet şartında istenen sağlık sigortası ayrı bir kayıttır; bu sayfadaki hesap ona uygulanmaz.

Bu tutar, sigorta şirketinden aldığınız poliçenin bedeli değildir. Tahsilatı SGK yapar; ödeyen taraf kaydınıza ve gelir testine göre değişir.

GSS Primini Kim Öder?

Primi kaydınıza göre siz, işvereninizle birlikte ya da devlet öder. Gelir testi eşiğinin altında primi devlet karşılar. Eşiğe eşit ve üzerindeki gelirde, güvencesi olmayan kişinin primi kendisine kalır.

İşçi, kendi adına çalışan ve kamu görevlisinin sağlık primi, 4A, 4B ve 4C sigorta kolları içindeki prime yazılır. Bu kaydı süren kişiye ayrıca güvencesiz kişi primi çıkmaz.

Kendi sigortalılığı olmayan eş, çalışanın üzerinden sağlık hizmeti alır ve ayrı prim ödemez. Okuyan çocuk lisede 20, yükseköğrenimde 25 yaşını geçmemek üzere aynı durumda kalır. Liseden mezun olanlar 20, yükseköğrenimden mezun olanlar 25 yaşını geçmemek şartıyla mezuniyetten sonraki iki yıl da bu kapsamda kalır; bu iki yılda prim borcuna bakılmaz.

Güvencesiz kişi kaydı, başka bir sigortalılığınız başladığı gün kapanır. Sigortalı işe girmeniz, kendi adınıza çalışmaya başlamanız, isteğe bağlı sigortaya geçmeniz, emekli aylığı veya gelir bağlanması ya da eş ve çocuk olarak bir sigortalının üzerine geçmeniz bu kaydı kapatır. Eşiniz ve çocuklarınız sizin üzerinizden bakılacak kişi şartını taşıyorsa onların ayrıca açılmış kaydı da kapanır. Yeni aya bu prim yazılmaz. Kapanış, daha önce oluşmuş borcu silmez.

GSS Primi Nasıl Hesaplanır?

Güvencesi olmayan kişide hesap, ilgili ayın brüt asgari ücreti üzerinden %6’dır. Çalışan ve isteğe bağlı sigortalının primi ise kendi kazancı üzerinden hesaplanır.

Güvencesi Olmayanların Hesabı

Bu kayıtta prim, aylık brüt asgari ücretin %6’sıdır. 2026 yılında günlük brüt asgari ücret 1.101 TL, aylık tutar 33.030 TL’dir. Kazancınız bunun üstüne çıksa da prim brüt asgari ücret üzerinden kalır.

Çalışan ve isteğe bağlı sigortada pay

İşçinin payı ücretten kesilir; işveren kendi payını ekleyerek kuruma yatırır. Kendi adına çalışanda ayrı bir işveren payı yoktur; oranın tamamı kişinin primine yazılır. İşveren teşvikleri emeklilik payını düşürebilir, sağlık payını değiştirmez. Bu iki kayıtta prim, brüt asgari ücretin altına inmeyen kazanç üzerinden alınır.

İsteğe bağlı sigortada kazancı, alt sınır ile üst sınır arasında siz seçersiniz. Toplam prim bu kazancın %33’üdür. Bunun %21’i emeklilik sigortasına, %12’si sağlık sigortasına yazılır. Eş veya çocuk olarak birinin üzerinde görünseniz bile isteğe bağlı sigortada sağlık primini kendiniz ödersiniz.

Gelir Testi Primi Kime Yükler?

Gelir testi, güvencesi olmayan kişinin primini sizin mi yoksa devletin mi ödeyeceğini belirler. Karşılaştırma hanenin toplam gelirine değil, teste giren kişi sayısına bölünmüş aylık tutara yapılır. 2026 yılında kişi başı eşik 11.010 TL’dir. Bu tutarın altında primi devlet öder. Eşiğe eşit ve üzerindeki kişi başı gelirde primi siz ödersiniz. Eşiğin hemen üstündeki kişi ile eşiğin çok üstündeki kişi aynı primi öder.

Başvuru, ikametgahınızın bulunduğu il veya ilçedeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına yapılır. Aynı hanede yaşayan eşiniz, evli olmayan çocuğunuz ile anne ve babanız birlikte değerlendirilir. Aynı evde yaşamayan anne ve baba bu hesaba girmez. Evde birden fazla aile varsa her aile için ayrı test açılır. Ücretin yanında taşınır ve taşınmazlardan doğan haklar ile harcamalar da kişi başına aylık gelire indirilir. Evde bakım yardımı, şartlı eğitim ve sağlık yardımı, burs ile yaşlılık ve engelli aylığının ortalaması da gelire yazılır.

Testi yaptırmak zorunlu değildir; primi kendiniz üstlenerek kapsama girebilirsiniz. SGK yazısını izleyen bir ay içinde başvurur ve sonuç devlet ödemesi çıkarsa kayıt geriye yürür. Süre geçtikten sonra yapılan başvuruda yeni sonuç ileriye dönük uygulanır; önceki ayların borcu değişmez. Prim, kaydın açıldığı tarihten itibaren işlediği için bu bir ay, birikmiş ayların kime yazılacağını belirler.

1. Kaydı öğrenin. SGK, kaydı kendiliğinden açılan kişiye yazı gönderir; kaydı il müdürlüğünden de öğrenebilirsiniz.
2. Vakfa başvurun. İkametgahınızın bulunduğu il veya ilçedeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına başvurun.
3. Hane bilgisini bildirin. Hane içindeki kişilerin gelirleri ile taşınır ve taşınmaz bilgilerini bildirin.
4. Karara itiraz edin. Size bildirilen karara, bildirim tarihinden itibaren 15 gün içinde testi yapan vakfa yazılı itiraz edin.

Yanlış beyan veya sahte belge, devletin ödediği primlerin geri alınmasına ve geçmiş ayların priminin faiziyle sizden istenmesine yol açar. Belgeyi düzenleyen veya kullanan hakkında suç duyurusu da yapılabilir.

Kendi adına çalışanlardan prim borcu olan kişi kendi adına gelir testi yaptıramaz. 18 yaşından küçük çocukları hariç, baktığı kişiler için test yapılabilir.

Prim Borcu Sağlık Hizmetini Ne Zaman Durdurur?

Sağlık hizmeti için başvurduğunuz tarihten önceki son bir yılda toplam 30 gün priminizin olması gerekir. Günlerin art arda olması şart değildir. Güvencesi olmayan kişide buna ek olarak, başvuru gününde 60 günü aşan prim borcunuz olmamalıdır. Borç taksitlendirilmişse ve taksitler sürüyorsa bu 60 güne katılmaz. Kendi adına çalışan ve isteğe bağlı sigortalıda 30 günün yanında, başvuru gününde prim borcu da bulunmamalıdır.

30 gün şartı şu hâllerde aranmaz:

• 18 yaşını doldurmamış kişiler
• Başkasının bakımına muhtaç olanlar
• Acil durum, iş kazası, meslek hastalığı ve trafik kazası
• Bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalıklar ve madde bağımlılığı tedavisi
• Aşı ve benzeri koruyucu sağlık hizmetleri ile afet hâli

Eş veya çocuk statüsünden çıkıp kendi kaydına geçen kişi, bu tarihten itibaren 30 gün içinde başvurursa 30 gün prim şartı aranmaz. Borç sınırı, girdiği yeni kayda göre uygulanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Sonuç

GSS primini kimin ödeyeceği, kaydınızın türünden okunur. Güvencesi olmayanda tutar brüt asgari ücrete bağlanır ve gelir testi bu primi size ya da devlete yazar. Çalışan ve isteğe bağlı sigortalıda prim, kazancın içinde kalır.

Özel hastanede oluşan fark ücreti bu primin konusu değildir; fark ücreti tamamlayıcı sağlık sigortası sözleşmesinin teminatına bağlıdır.