Araç Değer Kaybı Hesaplama
Kusurlu olmadığınız bir kazada onarım sonrası aracınızın uğradığı değer kaybını, Trafik Sigortası Genel Şartları yöntemiyle tahmini olarak hesaplayın.
Araç Değer Kaybı Nedir?
Araç değer kaybı, kusurunuz olmadan karıştığınız bir trafik kazasında hasar gören aracınızın, en kaliteli şekilde onarılsa dahi ikinci el piyasa değerinde meydana gelen düşüştür. Bir araç kaza geçirip onarıldığında, "tramer/hasar kaydı" oluştuğu için aynı yaş ve kilometredeki kazasız bir araca göre daha düşük fiyata satılır. İşte bu fark, değer kaybı tazminatı olarak kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından talep edilebilir.
Değer kaybı, aracın maddi onarım bedelinden ayrı bir kalemdir. Onarım masrafını sigorta zaten karşılar; değer kaybı ise aracın gelecekteki satışında uğrayacağınız zararın bugünden tazmin edilmesidir.
Bu sayfadaki araç değer kaybı hesaplama aracı ve tablolar, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları ekinde tanımlanan değer kaybı yöntemine dayanmaktadır.
Değer Kaybı Talep Etme Şartları
Her kazada değer kaybı alınamaz. Tazminat talep edebilmek için aşağıdaki koşulların sağlanması gerekir:
- Çift taraflı kaza olmalıdır — tek taraflı (kendi hatanızla çarptığınız) kazalarda değer kaybı doğmaz.
- %100 kusurlu olmamalısınız — kusursuz veya kısmi kusurlu (örn. %25) iseniz talep hakkınız vardır; kısmi kusurda tazminat kusurunuz oranında düşülür.
- Araç pert olmamalı, onarımı ekonomik olarak mümkün olmalıdır. Tam hasarlı (pert) araçlarda değer kaybı hesaplanmaz.
- Hasar gören parça, daha önceki bir kazada hasarlanıp onarılmamış olmalıdır.
- Talep, zamanaşımı süresi içinde yapılmalıdır (kural olarak 2 yıl).
Araç Değer Kaybı Hesaplama Formülü
Değer kaybı; aracın rayiç değeri üzerinden hesaplanan bir baz değer kaybının, hasarın boyutu ve aracın kullanılmışlık düzeyi (kilometre) katsayılarıyla çarpılmasıyla bulunur:
Baz Değer Kaybı = Rayiç Değer × 0,19Toplam Değer Kaybı = Baz × Hasar Boyutu Kat. × Kilometre Kat.Talep Edilebilir = Toplam × (1 − Kusur Oranı)Baz = 1.200.000 × 0,19 = 228.000 ₺ → Toplam = 228.000 × 0,75 × 0,60 = 102.600 ₺ değer kaybı.
Hasar Boyutu Katsayıları
Hasarın büyüklüğü, onarımın kapsamına göre dört sınıfa ayrılır. Hasar ne kadar ağırsa katsayı (ve dolayısıyla değer kaybı) o kadar yüksektir.
| Sınıf | Hasar Niteliği | Katsayı |
|---|---|---|
| A1 | Büyük hasar — şasi / taşıyıcı gövde onarımı, ağır kaporta | 0,90 |
| A2 | Orta hasar — birden çok panelde boya + parça değişimi | 0,75 |
| A3 | Küçük hasar — tek panel boya / onarım | 0,50 |
| A4 | Basit hasar — çizik, ufak göçük, lokal boya | 0,25 |
Kilometre (Kullanılmışlık) Katsayıları
Aracın kilometresi arttıkça zaten doğal bir yıpranma olduğundan, kazadan kaynaklanan değer kaybı oransal olarak azalır. Düşük kilometreli (sıfıra yakın) araçlarda değer kaybı en yüksektir.
| Kilometre Aralığı | Katsayı |
|---|---|
| 0 – 14.999 km | 0,90 |
| 15.000 – 29.999 km | 0,80 |
| 30.000 – 44.999 km | 0,60 |
| 45.000 – 59.999 km | 0,40 |
| 60.000 – 74.999 km | 0,30 |
| 75.000 – 149.999 km | 0,20 |
| 150.000 km ve üzeri | 0,10 |
Hangi Durumlarda Değer Kaybı Alınamaz?
- Tek taraflı kazalar — karşı tarafın kusuru yoksa talep doğmaz.
- Tam kusurlu (%100) taraf — kendi kusurunuz tamsa değer kaybı isteyemezsiniz.
- Pert (tam hasar) araçlar — onarımı ekonomik olmayan araçlarda değer kaybı yerine pert işlemleri uygulanır.
- Daha önce hasar görmüş aynı parça — ilgili parça önceki bir kazada hasarlanıp onarıldıysa, o parça için yeniden değer kaybı hesaplanmaz.
- Çok eski / yüksek kilometreli araçlar — bazı değerlendirmelerde aracın yaşı ve kilometresi belirli sınırı aştığında değer kaybı tutarı sıfıra yaklaşır.
Değer Kaybı Başvurusu Nasıl Yapılır?
Geleneksel süreçte değer kaybı; kusurlu tarafın trafik sigortası şirketine, kaza tespit tutanağı, ruhsat, hasar fotoğrafları ve onarım belgeleriyle yazılı başvuru yapılarak talep edilir. Şirket yasal süre içinde dönüş yapmaz veya teklif yetersiz kalırsa, Sigorta Tahkim Komisyonu'na ya da mahkemeye başvurulabilir.
Zamanaşımı: Trafik kazalarından doğan tazminat taleplerinde zamanaşımı kural olarak 2 yıldır; her hâlde kaza tarihinden itibaren 10 yılı geçemez. Kaza aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa, ilgili suç için öngörülen daha uzun ceza zamanaşımı süreleri uygulanabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Araç değer kaybı nedir?
Kusurunuz olmadan karıştığınız bir kazada hasar gören aracınızın, en iyi şekilde onarılsa bile ikinci el piyasa değerinde oluşan düşüştür. Bu fark, kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından tazminat olarak talep edilebilir.
Araç değer kaybı nasıl hesaplanır?
Trafik Sigortası Genel Şartları yöntemiyle: Toplam Değer Kaybı = Rayiç Değer × 0,19 × Hasar Boyutu Katsayısı × Kilometre Katsayısı. Çıkan tutardan kazadaki kusur oranınız düşülür. Üstteki hesaplama aracına aracınızın rayiç değerini, hasar boyutunu ve kilometresini girerek tahmini tutarı anında görebilirsiniz. Kesin tutar eksper raporuyla belirlenir.
Değer kaybı talep etmek için kusursuz olmak şart mı?
%100 kusurlu taraf değer kaybı talep edemez. Kusursuz veya kısmi kusurlu (örneğin %25) iseniz talep hakkınız vardır; kısmi kusurda tazminat, kusurunuz oranında düşürülerek ödenir.
Hangi durumlarda değer kaybı alınamaz?
Tek taraflı kazalarda, aracın pert (tam hasar) sayıldığı durumlarda, %100 kusurlu tarafta ve hasar gören parçanın daha önceki bir kazada zaten hasar görüp onarıldığı durumlarda değer kaybı talep edilemez.
Araç değer kaybında zamanaşımı kaç yıldır?
Trafik kazalarından doğan tazminat taleplerinde zamanaşımı kural olarak 2 yıldır; her hâlde kaza tarihinden itibaren 10 yılı geçemez. Kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı süreleri uygulanabilir.
Değer kaybı başvurusu nasıl yapılır?
Kusurlu tarafın trafik sigortası şirketine gerekli belgelerle (kaza tutanağı, ruhsat, hasar fotoğrafları, onarım belgeleri) yazılı başvuru yapılır. Sonuç olumsuz veya yetersizse Sigorta Tahkim Komisyonu'na ya da mahkemeye başvurulabilir. 1 Temmuz 2026 sonrası maddi hasar başvurusu, değer kaybı talebini de kapsamaktadır.
Kasko değer kaybını karşılar mı?
Değer kaybı, kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından talep edilir. Standart kasko poliçeleri kural olarak kendi aracınızın değer kaybını karşılamaz; ancak bazı poliçelerde ek teminat olarak sunulabilir. Poliçenizin özel şartlarını kontrol etmeniz önerilir.
Bu hesaplama resmi tazminat tutarı yerine geçer mi?
Hayır. Bu araçtaki hesaplama ve tablolar yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kesin değer kaybı tutarı, yetkili sigorta eksperinin aracın kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el değerlerini belirlemesiyle netleşir.
Tablolar ve hesaplama aracı, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları ekindeki değer kaybı yöntemi esas alınarak hazırlanmıştır. Hesaplama bilgilendirme amaçlı bir tahmindir; kesin tutar yetkili eksper raporu ile belirlenir. Uyuşmazlık hâlinde Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabilir.
